محمد يار بن عرب قطغان
118
مسخر البلاد ( تاريخ شيبانيان ) ( فارسى )
سبب آن بود كه زياده از هشت ماه بابر پادشاه در ماوراء النهر صاحب حشمت و جاه نبود ، زيرا كه عبيد الله خان « 1 » به اتفاق جانى بيگ سلطان و صواب ديد بعضى از برادران شجاعت نشان از ولايت تركستان ايلغار نموده ، به ديار ماوراء النهر از روى غلبه و قهر استيلا يافت . و بابر ميرزا بعد از وقوع محاربه و مقاتله منهزم گشته ، به جانب حصار شادمان شتافت . چنانچه تفصيل اين اجمال در ضمن وقايع كشورگشايى خان ستوده خصال عبيد الله خان مسطور خواهد گشت . ان شاء الله هو العزيز . اكنون وقت آن است كه قلم مشكين رقم ، حالات اولاد و احفاد خاقان سعيد شهيد محمد خان شيبانى را كه تا غايت بنابر ملاحظهء ارتباط سخن موقوف مانده بود ، تقرير و تحرير نمايد . ذكر توجه اولاد محمد خان شيبانى و مقابل شدن بابر ميرزا به تقدير ملك منّان « 2 » چون محمد خان شيبانى به تقدير خالق منّان به تاريخ روز جمعه هشتم شعبان سنهء ست [ و عشر ] و تسعمائة در جنگ قزلباش اوباش درجهء شهادت يافت « 3 » و مرغ روحش از قفس تن پرواز « 4 » كرده در مرغزار جنان و بهشت جاودان آشيان ساخت و آن حضرت را سه پسر خجسته سر بود : اول : محمد تيمور خان ، دوم : خرم شاه سلطان ، سوم : سيونج محمد سلطان . محمد تيمور خان اسنّ و اعقل و اشجع اولاد محمد خان شيبانى بود و تولدش در تركستان روى نمود . و محمد خان شيبانى بعد از فتح خراسان ايالت ولايت سمرقند را مفوّض به او ساخت و وليعهد خويش گردانيده ، در تمام لشكرها او را ايراول مىانگاشت . و آن شهريار شجاعتآثار در تمامى اوقات حيات پدر بزرگوار در دار المحفوظهء سمرقند به مسند حكومت و سرير
--> ( 1 ) . س : عبد الله خان ( 2 ) . ت : عنوان ناخوانا است . ( 3 ) . در نسخهء « ت » در كنار صفحه به خطى غير از خط كاتب اين عبارت افزوده شده است : « فضلاى آن وقت تاريخ مرگ محمد شيبانى خان را « كلاه سرخ » يافتند . » ( 4 ) . س : بيرون .